Rhif 2… yn barod?!

Anodd coelio fod pythefnos wedi bod yn barod ers y blog cyntaf- boncyrs! Mae amser wir yn hedfan!

Rhoi sylw haeddiannol i… Betsan Dafydd!

Ychydig wythnosau yn ôl cefais neges fendigedig gan Betsan ar instagram (@betsan_makeup), yn nodi ychydig am bwy ydi hi ac am sut y bydd fy ap o fudd iddi hi. Roedd wedi fy ngwneud yn emosiynol a dweud y gwir – cael neges mor deimladwy. Dyna pam felly fy mod yn rhoi darn o fy mlog heddiw i rannu ei stori hi.

Felly.. pwy yw Betsan? Mae hi’n 39 mlwydd oed, yn gweithio fel artist colur ac yn byw yng Nghaerdydd. Mae hi’n fyddar ers ei geni ac yn gwisgo offer clyw yn y ddwy glust pob dydd heblaw pan fydd yn cysgu, fel mae hi’n dweud “mae’n braf cysgu mewn tawelwch a ddim clywed rhywun yn chwyrnu, gwyntio ayyb”. Yn ei fflat, mae gan Betsan offer clyw i’w chynorthwyo, megis larwm tan a chloc larwm sydd yn mynd o dan ei chlustog ac yn dirgrynu. Mae ganddi oriawr hefyd sydd yn dirgrynu i adael iddi wybod pan fydd rhywun wrth y drws! Tydi hi ddim yn hoffi tawelwch, gan ei fod yn gwneud iddi deimlo’n unig ac yn ofnus, ac felly mae hi wrth ei bod yn clywed sŵn cerddoriaeth a pobl yn siarad.

Un o hoff ddiddordebau Betsan yw teithio – mae hi wedi ymweld â 57 gwlad yn barod – ac yn mwynhau hyn gan ei fod yn gyfle gwych i gwrdd â phobl o wahanol wledydd, cael cymdeithasu a mwynhau gweithgareddau gwahanol fel nofio gyda siarcod, trio bwydydd gwahanol, cael taith mewn balwn awyr ac ymweld ag adeiladau adnabyddus fel y Burj Khalifa neu mynd i’r Red Desert yn Namibia.

Tydi Betsan ddim yn arwyddo. Dywedodd, “mae pawb yn holi fi am beth yw’r arwydd am diolch, bore da ayyb. Rwyf yn gorfod ateb sori, dwi ddim yn gallu arwyddo. Roedden nhw yn teimlo yn siomedig, ond mae cwrs arwyddo mor ddrud. Wrth wylio pobl yn arwyddo ar teledu, maen nhw yn mynd yn gyflym ac tydw i ddim yn eu deall.” Mae hi’n dibynnu ar ddarllen gwefusau pobl, ond mae hyn yn anodd pan fydd gan ddynion farf neu fwstas mawr ond hefyd pan fydd pobl yn cuddio eu ceg!! O fod yn 4 oed hyd at 18 mlwydd oed, mynychodd therapi iaith a lleferydd i’w helpu i siarad.

Dyma beth ddywedodd hi – “Dydw i ddim yn gallu arwyddo, ond dwi yn defnyddio ystumiau (gestures) ag yn gallu arwyddo yr wyddor, rhifiau, lle dwi’n byw a beth yw fy swydd. Dydy fy rhieni na ffrindiau yn gallu arwyddo a does neb yn helpu fi – dyna pam dwi’n gorfod siarad. Doedd fy rhieni ddim eisiau i fi fod yn unig. Dydy nhw ddim yn adnabod pobl byddar sy’n siarad Cymraeg yn Caerdydd. Roedd fy rhieni eisiau i fi fynd i ysgol Gymraeg, ond roedd llywodraeth Caerdydd eisiau i fi fynd i ysgol Saesneg gyda plant byddar – roedd fy rhieni ddim yn hapus gyda hyn ag es i i ysgol gynradd ag uwchradd Gymraeg lle roeddwn yn cael fy addysg mewn dosbarth fel pawb arall. Roeddwn hefyd yn cael mynd allan i’r uned yn yr ysgol gynradd oedd ynghlwm gyda’r ysgol i cael dilyn fy rhaglen therapi iaith a lleferydd ac roedd gyda fi gynorthwydd dosbarth a oedd yn dod gyda fi i pob dosbarth yn yr ysgol uwchradd . Roedd y cynorthwydd dosbarth yn fy helpu i ysgrifennu lawr beth roedd yr athrawes yn dweud neu gwneud nodiadau pan oeddwn yn darllen gwefus yr athrawes. Roeddwn ni yn gwisgo bocs rownd fy ngwddw ac hefyd roedd un gyda’r athrawes dosbarth, roedd hyn yn gweithio yn dda tan bo ni yn cael ‘supply teacher’ yn yr ysgol gynradd a oedd ddim yn gyfarwydd ag e ac wedyn yn gweiddi lawr y bocs!!! Nes i ddim cwrdd a pobl byddar tan mynd i’r coleg.”

Coleg a bywyd gwaith – Ar ôl mynychu’r coleg i wneud cwrs colur a gwallt ar gyfer ffilmiau a theledu, gwelodd hysbyseb swydd a oedd yn hyfforddi unigolyn am flwyddyn i ddod yn berson colur a gwallt – “roedd yn brofiad gwych a chael y cyfle i gwrdd â make-up designers a make-up artists” – ac ar ôl y cwrs yma cafodd gyfle i fynd i weithio gyda ‘make-up designer’. Yn 21 mlwydd oed wedyn, cafodd swydd fel person colur a gwallt ar y rhaglen deledu Cymraeg, ‘Rownd a Rownd’. Ers hynny, mae Betsan wedi cael profiadau gwych a gweithio ar raglenni adnabyddus fel McDonald & Dodds, His Dark Materials, Doc Martin, Father Brown, Casualty ac The Crown! Gweler restr o’i holl waith yma.

“Rwyf wedi cael profiad da a hwylus yn coleg a dysgu i fod yn ferch colur, byddaf yn cefnogi unrhyw berson byddar i ddilyn ei breuddwyd dydy bod yn fyddar ddim yn stopio chi, oes ma sawl clwyd i neidio ond rwyf wedi dod ben a hi.”


Heriau Covid19 / Masgiau / Cyfathrebu “Dros cyfnod covid-19 – mae pawb yn gorfod gwisgo mwgwd mewn adeilad. Rwyf yn gwisgo mwgwd gyda ffenest clir ond mae yn anghyfforddus ac yn chwyslud pan oeddwn i’n siarad ag maer ffenest yn mynd yn ‘misty’. Dechreuais i gweithio ar McDonald & Dodds – roeddwn i’n gwisgo mwgwd a visor pob dydd tu fewn i’r trailer colur, ar y set, ayyb. Fel arfer, pan roeddwn i’n rhoi colur i actor, doedden nhw ddim yn gwisgo mwgwd ond roedd hynny’n iawn gan fy mod mewn trailer fy hun a ddim rhannu gyda makeup artist na cast arall. Roeddwn i ar actor yn gallu siarad gyda’n gilydd, ac roedd e’n deall pob gair pan oeddwn i’n siarad gwisgo mwgwd. Roedd pob un o’r cast a criw yn gorfod cael prawf covid un neu dwy waith yr wythnos. Roedd criw a cast yn fy helpu ac yn siarad yn glir i fi pan roedden nhw’n gwisgo mwgwd neu roedd gen i fwrdd gwyn bach mewn yn fy mag colur, felly os doeddwn i ddim ddeall beth oedden nhw yn dweud – roedden nhw yn ysgrifennu ar y bwrdd gwyn i fi. Roedd angen cofio gofyn iddyn nhw am hand gel wedyn i rhoi wipe i’r beiro a’r bwrdd gwyn cyn i fi ysgrifennu lawr. Dwi eisiau iddyn nhw gadw yn saff ac yn ddim eisiau pasio y virus. Dwi’n gwybod fod pawb yn ei ffeindio yn anodd wrth fethu darllen gwefus neu pan yn gwisgo mwgwd.”

Mae Betsan wedi cael ambell i her pan mae hi’n dod i gyfathrebu. “Os tydi pobl heb cwrdd a fi o’r blaen neu pobl byddar – rhaid i fi esbonio iddyn nhw bo fi yn fyddar, plis fedri di siarad yn glir ayyb. Weithiau, os toeddwn i ddim yn deall – roeddwn yn gofyn rhywun dod gyda fi am cymorth.” Un peth mae hi’n ei weld yn anodd ac yn siomedig amdano yw bod gwasanaethau megis lle doctor, deintydd wastad eisiau siarad ar y ffon, ac mae hyn yn anodd iawn i Betsan. Mi fuasai tecst neu e-bost llawer haws medda hi. Cafodd brofiad gwael mewn cyfweliad o’r blaen hefyd, lle o’r cychwyn cyntaf un roedd rhaid siarad mewn i’r wal gan fod angen siarad gyda’r seinydd ar y wal – ond roedd hyn yn anodd iawn iddi hi! Gofynnodd rhywun iddi wedyn os oedd hi’n gwisgo offer clyw gan ei fod yn ymddangos fel ei bod hi ddim yn ei chlywed yn iawn- roedd hyn wedi ei gwneud yn flin ac emosiynol iawn gan fod rhai o’r cwestiynau roedd yn cael eu gofyn yn ofnadwy!“Pwy rhan o profoundly deaf ma nhw ddim yn deall a bod e ddim yn rhywbeth sydd byth yn mynd i newid i fi!!! Ond rwyf yn byw bywyd llawn er gwaetha ac yn eitha hapus fy myd.”

“Y peth mwyaf pwysig i bobl gofio pan yn siarad gyda person byddar yw i edrych arnyn nhw, dim cuddio y ceg, siarad yn arafach, defnyddio arwyddo wrth siarad os fydd gwneud hyn yn helpu, a bod yn barod i ail ddweud rhywbeth mewn ffordd symlach.”

Diolch yn fawr iawn i ti Betsan am adael i mi rannu dy stori a dy brofiadau. Rwyt ti’n ysbrydoliaeth ac yn siŵr am ysbrydoli nifer o bobl ifanc i fynd i ddilyn eu breuddwydion – boed yn y maes colur, ffilm a theledu neu rywbeth arall. Byddwch yn siŵr o ddilyn Betsan ar ei instagram a gweld y diweddaraf ganddi hi. Ti’n seren – diolch!

Ar y radio!

Bore Iau (25/02/21) cefais y cyfle i fynd ar raglen radio Aled Hughes ar Radio Cymru. Roedd hyn yn gyfle gwych i mi gael sgwrs am Arwyddo. Cefais sgwrs ffab hefo Aled, yn son am sut nes i gychwyn arwyddo, cyrsiau i ddysgu, BSL â’r Gymraeg a datblygiad yr ap. Roedd yn sgwrs ddiddorol iawn, ac roeddwn wedi synnu i fod yn onast ei fod wedi para mor hir! Dwi’n falch iawn efo sut athi, ac yn gobeithio ei fod wedi rhoi cyhoeddusrwydd cadarnhaol i’r ap ac i’r iaith. Rwyf wedi postio recordiad o’r sgwrs ar fy instagram – dilynwch y linc yma i wrando. Diolch Aled!

Instagram yn tyfu

Dyma dwi’n ei weld yn boncyrs – rŵan dwi wir yn sylweddoli’r gwir bŵer sydd gan y cyfryngau cymdeithasol. Un penwythnos roeddwn i yn mynd am dro ar lan y môr Abersoch, ac yn creu post instagram i ddathlu cyrraedd 600 o ddilynwyr ar instagram… 6 diwrnod wedyn, roeddwn yn dathlu cyrraedd 1,000!!!! Mae’r holl beth yn anghredadwy i fod yn onest.

Diolch yn fawr iawn i bawb – dwi wir yn gwerthfawrogi pob ‘like, comment, follow & share’ – maent oll yn meddwl gymaint i fi, er mor llethol mae o’n gallu teimlo weithiau. Dwi wedi mwynhau creu fideos arwyddo i chi, fel yr un rygbi chwe gwlad a’r un diwrnod crempog, a gobeithio y caf barhau i rannu pethau tebyg hefo chi i chi fwynhau a dysgu. Instagram Arwyddo.

Dwi’n mwynhau cymdeithasu hefo chi ar y cyfryngau cymdeithasol, a chael rhannu profiadau a dilyn llwyth o fusnesau bach llwyddiannus eraill. Mae’r gymuned yn un lyfli i fod yn rhan ohono a dwi’n teimlo’n lwcus iawn. Cefais neges gan yr artist anhygoel Lisa Eurgain Taylor ar instagram wythnos dwytha’ hefyd, yn holi am sut mae arwyddo ‘dwi’n caru peintio’ – pa ffordd well o ffilmio fideo iddi hi na sefyll o flaen darn o’i gwaith hi!? Roedd yn ffab gweld Lisa yn cymryd diddordeb ac yna yn trio arwyddo fo ei hun a’i rannu ar ei instagram story! Diolch mawr Lisa – gweler y fideos isod.

Instagram Lisa | Gwefan Lisa | Facebook Lisa

Fideo fi
Fideo Lisa

Diolch mawr hefyd i Ffion (@dwdl_designs) am roi fy logo ar siwmper a chrys t i fi – roedd yn rhywbeth bach roeddwn eisiau ei wneud i mi fy hun – ffordd syml o gael cyhoeddusrwydd i’r ap wrth ei wisgo o gwmpas lle gan ei fod yn bwynt siarad â phobl holi beth yw’r logo ar y top. Hefyd, er mwyn gallu creu fideos neu tynnu lluniau wrth wisgo’r dillad hefo fy logo arnynt. Rydw i’n hoffi cefnogi busnesau bach ar instagram, felly diolch mawr i Ffion am greu’r rhain – dwi wrth fy modd!

Dyna ni, blog arall wedi’i ysgrifennu – diolch am ddod i ddarllen! Cymaint o bethau cyffrous ar y gweill felly dwi’n edrych ymlaen yn barod i’ch diweddaru eto! Unrhyw gwestiwn cofiwch gysylltu unrhyw dro!

2 thoughts on “Rhif 2… yn barod?!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s