Cydnabyddiaeth i Iaith Arwyddo!

Mae’r wythnosau rhwng ysgrifennu y blogiau yma yn hedfan heibio!! Diolch i chi gyd am ddod yn ôl i ddarllen pob tro!

Wythnos Iaith Arwyddo 2021

Mawrth 15 i Fawrth 21 2021 oedd wythnos iaith arwyddo ‘leni… ond pam? Nol ar Fawrth 18, 2003 cafodd iaith arwyddo ei gydnabod fel iaith leiafrif gan Lywodraeth Prydain. Roedd hyn yn rhywbeth roedd y British Deaf Association (BDA) wedi ceisio gwneud ers yr 80au! Cyn cael ei chydnabod fel iaith nol yn 2003, roedd miloedd o bobl ym Mhrydain wedi bod yn protestio er mwyn cael y gydnabyddiaeth yma – nol yn Gorffennaf 2000, roedd oddeutu 10,000 o bobl yn protestio yn Trafalgar Square yn Llundain, ac mewn digwyddiad gwahanol yn Wolverhampton, cafodd 6 unigolyn byddar eu harestio am flocio lon fel rhan o brotest – y bobl fyddar cyntaf i gael eu harestio am weithgaredd gwleidyddol sy’n gysylltiedig â materion byddardod.

Mae cael cydnabyddiaeth yn grêt i’r iaith, yndi ddim? Nadi.. ddim o reidrwydd… Dim ond rhan fach o’r frwydr yw cael cydnabyddiaeth i’r iaith, oherwydd tydi hyn ddim yn golygu fod ganddo statws na hawliau cyfreithiol! Mae gan 4 iaith ym Mhrydain statws cyfreithiol sydd yn gallu cael ei warchod – Cymraeg, Gwyddeleg, Cernyweg a Gaeleg. Y gobaith gan bobl fyddar ym Mhrydain yw adio BSL i’r rhestr yna. Mae gan Yr Alban Ddeddf BSL – yr unig wlad ym Mhrydain i roi statws cyfreithiol i BSL ac felly mae hyn yn galluogi iddynt godi ymwybyddiaeth am yr iaith ac i wella mynediad at wasanaethau i bawb sydd yn defnyddio’r iaith. Roedd rhaid i’r Llywodraeth yn Yr Alban ddod fyny hefo cynllun ar sut maent am hyrwyddo’r iaith.

Mae ymgyrch newydd rŵan o’r enw ‘BSL Act Now’ – lle maent yn ymgyrchu i greu cynllun cadarn a chlir sydd am wasanaethu fel y sylfaen ar gyfer cyrraedd y nod o gael Deddf BSL. Mae pobl yn flin bod 18 mlynedd wedi mynd heibio ers i’r iaith gael ei chydnabod… a bod dal dim statws cyfreithiol iddi! Does gan bobl fyddar ddim yr un mynediad at wybodaeth a gwasanaethu fel sydd gan bobl sy’n clywed. Mae rhaid i bobl fyddar ddibynnu ar ddeddfwriaeth gwahaniaethu anabledd er mwyn gallu cael mynediad at wybodaeth yn eu hiaith eu hunain. Mae rhai darparwyr gwasanaethau yn gwrthod ceisiadau pobl fyddar i gael ‘interpreter’ Saesneg/BSL a rhai awdurdodau addysg yn gwrthod ceisiadau rhieni i gael staff cefnogi sydd wedi cymhwyso mewn BSL i gynorthwyo eu plant – a dyma yw mond rhai o’r heriau sy’n eu gwynebu!

“The 18th March 2003 was when the UK Government formally recognised British Sign Language as a language in its own right. It also promised to look into a legal status for BSL. Eighteen years on, we’re still waiting. Waiting for the key to the door to a BSL Act. No more. We’re not waiting any longer.”

British deaf association

Pwrpas Wythnos Iaith Arwyddo pob blwyddyn felly yw codi ymwybyddiaeth o’r materion a’r heriau sy’n effeithio defnyddwyr iaith arwyddo, ac yn fwy cyffredinol, lles pobl fyddar ym Mhrydain. Er gwaethaf yr ochr negyddol, mae Mawrth 18 yn ddyddiad arbennig iawn i bobl fyddar ym Mhrydain gan fod y gydnabyddiaeth yn gam mawr ymlaen ar y pryd. O fewn yr wythnos, mae ymgyrchau a phrosiectau gwahanol yn cael eu lansio, sydd â nod o wneud i bobl fyddar teimlo’n fwy reassured, ac i dynnu sylw at eu hanghenion a’r problemau y maent yn ei wynebu.

Er rydym yn dathlu Wythnos Iaith Arwyddo ym Mhrydain yn fis Mawrth, mae Diwrnod Rhyngwladol Ieithoedd Arwyddo ac Wythnos Ryngwladol y Byddar yn cael eu cynnal yn fis Medi, gyda’r un nod i hyrwyddo a chodi ymwybyddiaeth am iaith arwyddo ac i annog diwylliant byddar i ffynnu ar raddfa fyd-eang.

Fel rhan o Wythnos Iaith Arwyddo felly, dwi wedi bod yn rhannu ffeithiau diddorol draw ar instagram, a rhai fideos hefyd. Wedi rhoi sialens i rai o fy nilynwyr i arwyddo ‘Wythnos Iaith Arwyddo Hapus’ – ac aeth hynny yn wych! Oddi’n grêt gweld gymaint ohonoch yn trio felly diolch yn fawr iawn i chi am hynny! Y fideo gyferbyn yw ‘reel’ nes i bostio ar instagram yn arwyddo a chael ychydig bach o hwyl hefo Nel – y ferch y mae gen i’r fraint o weithio hefo hi!

Stori Caio Cymru

Mae Kim a’i theulu yn dod o Bwllheli, ac maent fel teulu yn defnyddio arwyddo yn ddyddiol. Dyma eu stori nhw!

Helo, fy enw i yw Kim, a dyma Caio Cymru a’i sidekick Cari! Fe gafodd Caio ei eni 10 wythnos yn fuan, felly roeddwn i’n gwybod y bydd dipyn o oedi yn ei ddatblygiad am ei fod o yn fabi prem. Wrth i amser fynd heibio, fe wnaethom benderfynu defnyddio rhai arwyddion makaton fel llefrith, bwyd a gwely ayyb – rhai syml i helpu Caio i ddod yn ei flaen. Pan oedd Caio o gwmpas 8/9 mis oed, doedd o ddim yn tyfu fel plant eraill oedd wedi cael eu geni yn 30 wythnos.

Fe gafodd Caio brawf genetig, ac fe gawsom y diagnosis anghyffredin o ‘deletion of the long arm chromosome 13’. Roedd hyn yn golygu oherwydd ei fod yn ddilead anghyffredin ar ddarn mae Caio yn methu, doedden nhw ddim yn gallu rhoi dim syniad i ni o ddatblygiad dealltwriaeth na corfforol Caio. Ar ôl y sioc â’r torri calon, es i fel Mam i mewn i ‘overdrive’ i wneud yn siŵr fy mod yn dysgu gymaint ag oni’n gallu o arwyddo a hefyd fel fy mod yn gallu dangos yr arwyddion i gymaint o ffrindiau a theulu. Aeth Caio i’r cylch meithrin yn Y Ffôr ac fe wnaethon nhw ddefnyddio Makaton hefo fo, ac roedd y plant bach eraill yn dysgu hefyd. Yna, pan roedd Caio yn oed mynd i’r ysgol, roedd Ysgol Abererch wedi paratoi’r plant ac wedi dysgu ychydig o Makaton iddyn nhw allu defnyddio arwyddo hefo Caio. Does yna ddim geiriau i ddisgrifio pa mor ddiolchgar ydw i i’r 2 le yma am fod mor dda a chynnwys Caio fel pob plentyn arall.

Mi fydd Caio yn 5 oed mis Gorffennaf, ac mae o yn trio siarad, ac wedi gallu cyfri o 1-5 yn annibynnol wythnos diwethaf! Mae Caio yn deall pob dim rydw i’n ei ddweud a’i ofyn, ond tydi o ddim yn gallu siarad i ateb yn ôl, felly dyna pam fod arwyddo mor bwysig i ni fel teulu a ffrindiau Caio, i bawb allu ei ddeall ac i allu diwallu ei anghenion. Mae Cari ei chwaer fach yn defnyddio arwyddo hefyd, ac weithiau mi fydd hi yn gwneud pethau i fyny ei hun haha – mae hi wedi bod a dal yn ffantastig efo’i brawd mawr.

(Llun o Caio a Cari hefo Sion a Cara eu brawd a chwaer mawr, a’u tad, Iwan)

Mae yna gymaint o bobl sydd ddim yn gallu clywed neu ddim yn gallu siarad, ac felly mae Arwyddo mor bwysig er mwyn gallu cynnwys pawb yn y byd. Rydym yn dysgu siarad Ffrangeg a Sbaeneg ayyb, ond mae arwyddo’r un mor bwysig yn fy marn i, os nad mwy! Mae syniad yr ap mae Lois yn gweithio arno yn absolutely brilliant ac mae o wir yn agos at fy nghalon i.

Mae Kim wedi creu grwp ar facebook i rannu fideos ohoni hi a’r plant yn arwyddo, er mwyn gallu dysgu ei theulu a’i ffrindiau sut i arwyddo rhai geiriau penodol. Dyma glip allan o un o’r fideos yna – mae nhw mor werthfawr!

Diolch mawr i Kim am rannu stori Caio Cymru, ac am ddweud pa mor bwysig ydi arwyddo iddyn nhw fel teulu. Storiau fel hyn sydd yn helpu i mi sylweddoli pam fy mod ar y siwrne yma o geisio datblygu yr ap!

Dod i derfyn Llwyddo’n Lleol!

Waw. Mae’n anodd coelio fy mod bellach ar fy wythnos olaf hefo Llwyddo’n Lleol – lle mae’r 10 wythnos dwytha’ wedi mynd?! Alla i ddim diolch digon am yr holl gymorth rydw i wedi ei dderbyn drwy Llwyddo’n Lleol. Mae’r sesiynau wythnosol wedi bod yn help mawr – rydym wedi cael siaradwyr gwadd arbennig yn dod mewn i siarad hefo ni, yn amrywio o gyfreithiwr, arbenigwyr marchnata a chyfryngau cymdeithasol & ymgynghorwr busnes. Maent oll wedi rhannu gwybodaeth a ‘tips’ hynod ddefnyddiol, ac mae gen i bellach llyfr nodiadau hollol lawn! Dwi wedi dysgu lot, a dwi’n credu fy mod i a fy musnes bach wedi blodeuo cymaint ers cychwyn ar y cynllun 10 wythnos yn ôl!

Mae diolch mawr i’r criw hefyd – Dan, Alaw, Nathan, Mirain, Cynan ac Osian – mae wedi bod yn bleser cael bod ar siwrne Llwyddo’n Lleol hefo chi. Gwerthfawr yw cael y cyfle i rannu syniadau hefo’n gilydd, ac i helpu’n gilydd ar y daith yma. Mae cychwyn busnes yn gallu bod yn anodd iawn, ond mae cael cefnogaeth ein gilydd drwy hyn wedi bod yn ffab – dwi’n meddwl rydym ni gyd wedi cael dyddiau lle mae popeth yn teimlo’n ormod weithiau, ond rydym oll yn barod i godi hwyliau ein gilydd, gwneud ein gilydd chwerthin ac fel mae Mirain yn dweud, gwneud i ni sylweddoli ei fod o i gyd ‘for the bants’!!! Dwi’n edrych ymlaen yn arw i weld busnes pawb yn ffynnu ar ôl hyn – a dwi’n siŵr y byddwn yn parhau i helpu a bod yn gefn i’n gilydd yn y dyfodol.

Nos Iau yma (25/03/21) mae cystadleuaeth ‘Taro’r Nodyn’ – lle bydd pob un ohonom griw Llwyddo’n Lleol eleni yn cael y cyfle i pitcho ein syniad i banel er mwyn ceisio ennill gwobr o £1000. Mi fydd yr arian yma yn gymaint o help i fi er mwyn cyfrannu at gost creu ap (heb sylweddoli dan rŵan faint mae o’n costio i ddylunio a datblygu ap… waw!) Dwi’n brysur iawn ar y funud yn trio mireinio fy mhitch… dwi’n berson sydd yn gallu siarad lot ac yn dueddol o ramblo, a dim ond 3 munud sydd gennym! Mae’n bwysig felly fy mod yn dewis yn ofalus beth yn union dwi eisiau ei ddweud a cheisio cael fy mhwynt drosodd yn sydyn ac mewn ffordd sydd am waw’io y panel! ‘Watch this space’ fel maen nhw’n ei ddweud… gobeithio eith hi’n wych!

Roedd meddwl am ddod a fy syniad yn fyw yn fy nychryn i braidd, ond ni allwn feddwl am ffordd well i’w wneud na dan arweiniad Llwyddo’n Lleol. Dwi wir ddim eisiau i’r 10 wythnos yma ddod i ben!! Mae’r ymateb i’r syniad ar y cyfryngau cymdeithasol hefyd wedi bod yn anhygoel ac wedi fy helpu i gymaint i sylweddoli pam fy mod yn gwneud hyn – i helpu eraill! Diolch i chi gyd – edrych ymlaen yn arw i weld yr ap yn dod yn fyw!

Yn cyflwyno… Mirain / INDI

Mae Mirain wedi bod ar y cynllun Llwyddo’n Lleol hefo fi eleni, ac mae wedi bod yn bleser cael bod ar y siwrne hefo hi. Mae hi’n ferch lyfli ac wastad yn gallu codi calon unrhyw un. Dyma Mirain yn ateb ychydig o gwestiynau am ei busnes hi – INDI.

Cyflwyno dy hun

Mirain Rhisiart, 23 oed o Flaenau Ffestiniog. Gradd mewn Theatr ac gyda diddordeb bod yn berson camera. Dwi’n mwynhau coginio, mynd am dro a gwylio ffilms.  Hoff beth – sgio lawr y piste hefo peint.

Syniad busnes 

Cychwyn busnes yn ystod y pandemig er mwyn gallu taflu fy ngreadigrwydd a fy egni i mewn i rywbeth gan nadw oeddwn i wedi gweithio’n llawn amser ers mis Ebrill. Creu dillad Cymraeg gyda steil minimal, unisex. Datblygu cynnyrch newydd sef canhwyllau cwyr naturiol a gobeithio rhyddhau yn fuan iawn!

Pam dewis bod yn rhan o Llwyddo’n Lleol?

Roeddwn yn hoffi’r syniad o fynd ar y daith hefo criw o bobl a cael cymorth drwy gyfrwng y Gymraeg.

Top tips i rywun sydd yn meddwl am gychwyn busnes ond ddim yn siwr beth i’w wneud?

1. Os ydy meddwl am gychwyn busnes yn dy gynhyrfu di ac yn dy wneud di’n nerfys dros ben – cychwyna fusnes!!! DO IT!

2. Bydd yn fodlon derbyn cyngor a gwrando ar syniadau eraill ond ar ddiwedd y ddydd dy fusnes di ydy o a chdi sy’n gwbod yn well. Mi fydd pawb yn ‘business expert’ munud dy fod di’n cychwyn busnes felly cofia nad wyt ti’n gorfod actio ar gyngor neb, ond gwrando.

3. Ddim i fod yn cliche, ond trio wneud rhywbeth bob diwrnod neu bob hyn a hyn sy’n dy ddychryn di. Drwy wneud hynny mi wnei di fagu hyder a datblygu fel person busnes effeithiol.

Rhywbeth arall fysa chdi’n licio ddeud?

Cynaliadwyedd oedd un o’r petha pwysica genai pan roeddwn i’n edrych ar sut oeddwn i am redeg y busnes. Roeddwn i’n benderfynol o beidio symud gwastraff o un lle i’r llall, o’r busnes i’r cwsmer felly mae fy sustem pacio a postio i’n 100% ailgylchadwy. Ro’n i hefyd yn awyddus i greu brand a oedd yn gwerthu ystod eang o gynnyrch a oedd yn cael bron i ddim effaith ar yr amgylchedd fel dillad cotwm wedi’w adfywio, cynnyrch cartref i’w ail-ddefnyddio fel wgellt dur a bagiau cotwm er mwyn hyrwyddo siopa di-blastig.

Gwefan INDI | Instagram INDI | Facebook INDI

Diolch unwaith eto am ddarllen fy mlog – rydw i wrth fy modd yn eu hysgrifennu a chael eich diweddaru hefo popeth sydd yn mynd ymlaen! Cofiwch fy mod yn postio ar instagram yn aml felly cerwch draw i weld beth yw’r diweddaraf! Welai chi yn ôl yma ar y blog mewn pythefnos!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s